Spinel

Spinel – kamień szlachetny, który przez długi czas nazywano „rubinem”

Ten artykuł jest przeznaczony dla wszystkich osób zainteresowanych kamieniami szlachetnymi, jubilerstwem lub chcących dowiedzieć się więcej o właściwościach i wyborze spinelu. W ostatnich latach spinel jest coraz bardziej ceniony ze względu na swoją naturalność i różnorodność barw.

Spinel to naturalny kamień szlachetny z grupy tlenków (najczęściej tlenek magnezu i glinu), ceniony za intensywne kolory, dobrą przejrzystość i trwałość. Minerały z grupy tlenków to minerały zawierające związki tlenu i pierwiastków metali.

Krótka historia: dlaczego spinel przez tak długi czas był uznawany za „rubin”

Przez długi czas czerwone spinele nazywano rubinami, ponieważ wizualnie są do nich bardzo podobne, a ich rozróżnienie wymaga badań gemologicznych. Oto dlaczego niektóre z najsłynniejszych „rubinów” w koronach to w rzeczywistości spinele.

Kolory spinelu: od czerwieni do czerni – pełne spektrum

Czerwony spinel

Czerwony spinel historycznie nazywany był „rubinem”. Jego barwa waha się od malinowej po nasyconą wiśniową, o ciepłym lub chłodnym odcieniu. Jest to jedna z najcenniejszych barw spinelu.

Różowy spinel

Od delikatnego pudrowego po jaskrawy neonowy róż. Ten kolor jest szczególnie popularny w nowoczesnej, kobiecej biżuterii.

Niebieski spinel

Kolor może wahać się od szaro-niebieskiego do niezwykle rzadkiego błękitu kobaltowego, który uważany jest za okaz kolekcjonerski i inwestycyjny.

Fioletowy i lawendowy

Eleganckie, subtelne odcienie, idealnie pasujące do indywidualnej, artystycznej biżuterii.

Zielony spinel

Rzadki kolor, często o szarawym lub oliwkowym odcieniu, ceniony za swoją wyjątkowość.

Czarny spinel

Nieprzezroczysty lub półprzezroczysty, często stosowany w nowoczesnej, minimalistycznej biżuterii.

Po omówieniu spektrum kolorów ważne jest, aby przybliżyć inne właściwości fizyczne spinelu, które determinują jego wartość i przydatność w jubilerstwie – przejrzystość, twardość oraz inne kryteria jakościowe.

Przejrzystość i jakość

Przejrzystość

Wysokiej jakości spinel jest przejrzysty, o silnym szklistym połysku. To jedna z cech, dzięki której wizualnie bardzo przypomina rubin lub szafir.

Kryształy spinelu i czystość (clarity)

Wiele spineli charakteryzuje się dobrą czystością:

• często „czyste dla oka”
• mogą posiadać naturalne mikroskopijne inkluzje
• inkluzje zazwyczaj nie zakłócają gry światła

Twardość

Twardość spinelu wynosi ok. 8 w skali Mohsa (skala Mohsa to system pomiaru twardości minerałów od 1 do 10), dlatego:

• nadaje się do pierścionków noszonych na co dzień,
• jest odporny na zarysowania,
• jest trwały w biżuterii.

Historia spinelu: kamień szlachetny o „fałszywej tożsamości”

Przez stulecia spinel był uważany za rubin, ponieważ:

• oba kamienie występują w tych samych złożach,
• oba mogą być intensywnie czerwone,
• w dawnych czasach nie istniały badania gemologicznych.

Dopiero w XIX wieku naukowo udowodniono, że są to dwa różne minerały.

Najsłynniejsza biżuteria ze spinelem na świecie

„Rubin Czarnego Księcia” (Black Prince’s Ruby)

Jeden z najsłynniejszych kamieni brytyjskiej korony – w rzeczywistości czerwony spinel zdobiący Imperialną Koronę Państwową.

„Rubin Timura” (Timur Ruby) (352,54 ct)

Historyczny spinel o imponujących rozmiarach z inskrypcjami, przez długi czas uważany za rubin.

Wielka Korona Imperialna Rosji

Kamień znajdujący się na szczycie to również masywny czerwony spinel, symbolizujący władzę imperialną.

Spinel vs rubin vs szafir – jak je odróżnić?

Tabela porównawcza

Jak wybrać spinel do biżuterii, praktyczne porady dotyczące rozróżniania

• Kolor: wybieraj nasyconą, „czystą” (bez odcienia szarości) barwę – szczególnie czerwoną, różową lub niebieską.
• Przejrzystość i połysk: spinel jest najpiękniejszy, gdy kamień jest „żywy” – pięknie odbija światło.
• Inkluzje: naturalne inkluzje mogą być normą, ale w pierścionku lepiej, aby nie znajdowały się przy powierzchni ani w centrum.
• Trwałość: dzięki dobrej twardości spinel świetnie nadaje się do codziennego użytku, jednak (jak w przypadku wszystkich kamieni szlachetnych) warto wybrać bezpieczniejszą oprawę, jeśli kamień jest noszony każdego dnia.

Dla kogo odpowiedni jest spinel w jubilerstwie?

• Do pierścionków zaręczynowych – zwłaszcza czerwony, różowy lub niebieski.
• Do pierścionków na co dzień – ze względu na trwałość.
• Do wyjątkowych, indywidualnych projektów.
• Jako alternatywa dla rubinu lub szafiru dla osób szukających unikalności.

Dlaczego warto wybrać spinel?

• Naturalny, niepoprawiany kolor.
• Doskonały stosunek ceny do jakości.
• Trwały, odpowiedni na co dzień.
• Bogata historia.
• Coraz bardziej ceniony na rynku.

Od 2026 roku mogą wejść w życie nowe wymogi lub standardy dotyczące handlu lub certyfikacji spinelu.

Informacji zawartych w tym artykule nie wolno kopiować bez zezwolenia.